🎨วิชา วาดภาพด้วยสีน้ำ
สีน้ำเป็นสื่อศิลปะที่มีประวัติยาวนานและมีคุณสมบัติเฉพาะตัวที่ให้ความรู้สึกเบาบาง อ่อนหวาน และนุ่มนวล การเข้าใจรากเหง้าทางประวัติศาสตร์และคุณสมบัติของสีน้ำจะช่วยให้ผู้เรียนสามารถเลือกใช้และควบคุมสื่อได้อย่างเหมาะสมในการสร้างสรรค์งานศิลปะ
🎨 ประวัติความเป็นมาของสีน้ำ
สีน้ำมีต้นกำเนิดตั้งแต่ยุคหินเก่า แต่พัฒนามาจากการวาดภาพของจีนในราชวงศ์ถังและซูงก่อนชาติอื่น และได้รับความนิยมในยุโรปสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยา ใช้ในงานภาพร่างและภาพทิวทัศน์ สีน้ำถูกใช้เพื่อการวาดภาพประกอบและภาพทิวทัศน์ และได้รับความนิยมมากขึ้นในศตวรรษที่ 18-19 เช่น พอล แซนด์บี ศิลปินชาวอังกฤษ (Paul Sandby) เป็นบิดาสีน้ำแห่งอังกฤษ ใช้สีน้ำเป็นสื่อในการสร้างสรรค์บรรยากาศอย่างดีเยี่ยม ต่อมามีการผลิตวัสดุสีน้ำและอุปกรณ์ในการเขียนสีน้ำจำหน่ายไปทั่วโลก
สีน้ำในยุคโบราณและจีนโบราณ
ยุคหินเก่า มนุษย์ยุคแรกเริ่มใช้สีน้ำจากวัตถุดิบธรรมชาติ เช่น สีแดง และถ่านในการวาดภาพในถ้ำ
อียิปต์โบราณ มีการใช้สีผสมเรซินจากพืชที่ละลายน้ำได้กับกระดาษปาปิรุส
จีน การใช้สีน้ำเพื่อเขียนตัวอักษร (Calligraphy) เพราะสะดวกในการนำไปใช้เขียนตัวหนังสือตามลีลาพู่กัน ศิลปินจีนนิยมใช้สีน้ำเขียนบรรยายธรรมชาติ
สีน้ำในยุโรป
ยุคกลาง สีน้ำถูกนำมาใช้ในยุโรปเพื่อทำแผนที่และภาพประกอบในเอกสารโบราณ
ยุคฟื้นฟูศิลปวิทยา ศิลปิน เช่น อัลเบรชท์ ดูเรอร์ ชาวเยอรมนี และ ตอมมาโซ มาซัชชีโอ ชาวอิตาลี
ศตวรรษที่ 18-19 สีน้ำได้รับความนิยมในอังกฤษ โดยใช้สำหรับการวาดภาพประกอบและภาพทิวทัศน์ รวมถึงเป็นงานอดิเรกของผู้หญิงชนชั้นสูง และเริ่มมีการผลิตกระดาษสำหรับสีน้ำโดยเฉพาะ
สีน้ำในประเทศไทย
มีการจัดการเรียนการสอนสีน้ำอย่างเป็นระบบครั้งแรกเมื่อมีการก่อตั้ง โรงเรียนเพาะช่าง ในปี พ.ศ. 2456 และในช่วงแรกนิยมใช้สีน้ำเพื่อการเสริมแต่งงานสถาปัตยกรรมเพื่อจำลองสภาพจริง
🎨 รู้จักสีน้ำ
สีน้ำ (Watercolor) คือ สีชนิดหนึ่งที่ใช้น้ำเป็นตัวทำละลาย เพื่อนำไปวาดภาพ เป็นวัสดุที่เป็นสื่อถ่ายทอดความรู้สึกของมนุษย์ โดยมีส่วนประกอบหลักคือ เม็ดสี ผสมกับ กาวอะราบิก สีน้ำมีลักษณะโปร่งใส และแห้งเร็ว นิยมระบายบนกระดาษขาว ศิลปินจะใช้เทคนิคการสร้างผลงานโดยอาศัยความใสและลักษณะการผสมผสานของน้ำ เพื่อสร้างสรรค์เทคนิคการระบายต่าง ๆ เช่น การไล่ระดับสีที่บางเบานุ่มนวล หรือการปล่อยให้เกิดคราบสีอย่างมีศิลปะ
🎨 คุณสมบัติของสีน้ำ
1. มีลักษณะโปร่งใส ไม่ทึบแสง การระบายสีน้ำจะต้องระบายไปทีเดียว ไม่ระบายซ้ำกัน เพราะจะทำให้สีช้ำหรือหม่นได้ และควรระบายจากสีอ่อนไปหาสีแก่ ในบางกรณีอาจจะระบายจากสีแก่ไปหาอ่อนก็ได้ ทั้งนี้ต้องคอยระวังอย่าให้น้ำที่ใช้ผสมสีขุ่นหรือคล้ำ เพราะจำทำให้สีหม่นหรือทึบได้
2. มีลักษณะเปียกชุ่ม ต้องผสมกับน้ำระบายให้สีซึมกลมกลืนเข้าหากัน เมื่อสีแห้งแล้วจะคงความเปียกชุ่มของสี ปรากฏให้เห็นอยู่เสมอ ถ้าใช้สีน้ำระบายมากเกินไป แล้วปล่อยให้สีแห้งไปเองจะเกิดคราบของสีปรากฎให้เห็น
3. สีน้ำมีคุณสมบัติแห้งเร็ว ต้องตัดสินใจอย่างรวดเร็วจึงจะสามารถควบคุมคุณสมบัตินี้ได้ด้วยการผสมกลีเซอรีนลงในน้ำผสมสีก็จะช่วยให้แห้งช้าได้
4. สีน้ำมีคุณสมบัติรุกรานและยอมรับ เพราะเนื้อสีและสารเคมีที่ผสมกัน ต้องสังเกตว่าสีใดที่มีคุณสมบัติรุกรานสีอื่น หรือสีใดยอมให้สีอื่นรุกราน และสีใดที่ติดกระดาษแน่นล้างน้ำไม่ออก
🎨 ศิลปินสีน้ำที่มีชื่อเสียง
ศิลปินและผลงานสีน้ำที่โดดเด่นของไทย
1. อดิศร พรสิริการ มีชื่อเสียงจากภาพวาดดอกไม้สีน้ำที่เน้นการใช้แสงและเงา ทำให้กลีบดอกไม้ดูชุ่มชื้นและงดงาม
2. บันชา ศรีวงศ์ราช ได้รับการยอมรับในฐานะศิลปินสีน้ำระดับโลก (World Master) มีผลงานสไตล์นีโอ-คลาสสิกที่ผสมผสานความเป็นอิมเพรสชันนิสต์ www.facebook.com/BanchaArtistMuseum/?locale=th_TH
3. บุญกว้าง นนท์เจริญ ศิลปินที่มักจะวาดภาพบุคคลที่สะท้อนความเป็นมนุษย์และความเรียบง่าย โดยได้รับรางวัลจากเวทีประกวดระดับโลกหลายครั้ง
4. NALU (นฤเบศ คงสุวรรณ) นักวาดภาพประกอบสีน้ำร่วมสมัยที่ทำงานในฐานะฟรีแลนซ์และเป็นส่วนหนึ่งของโปรเจกต์ Caracasang shortrecap.co/social-talk/history-culture/nalu-thailand-artist/
5. กิ๊บ พัชราพรรณ ไรวา ศิลปินที่สร้างสรรค์ผลงานสีน้ำที่เป็นที่ต้องการของนักสะสมทั้งในและต่างประเทศ www.instagram.com/reels/C7qIggtJrO3/
6. นุกูล ปัญญาดี ศิลปินที่นำเสนอผลงานสีน้ำในแนวทางนามธรรม ด้วยเทคนิคที่แพรวพราว
7. ประสิทธิ์ เพ็ชรจร ศิลปินที่มีผลงานจัดแสดงในนิทรรศการหลากหลาย
8. บัญญัติ พวงทอง (อู๊ด อัมพวา) ศิลปินที่มีผลงานสีน้ำมากมายและได้รับเชิญไปแสดงผลงานในต่างประเทศ
🎨 ศิลปินสีน้ำที่มีชื่อเสียง
ศิลปินและผลงานสีน้ำที่โดดเด่นของต่างประเทศ
1. จอห์น ซิงเกอร์ ซาร์เจนท์ (John Singer Sargent) ผลงานสีน้ำของเขาโดดเด่นด้วยความสดใส มีชีวิตชีวา และใช้การลงพู่กันอย่างอิสระ ถ่ายทอดฉากต่างๆ ได้อย่างน่าสนใจ เช่น ทะเลทรายอาหรับ หรือคลองเวนิส
2. วินสโลว์ โฮเมอร์ (Winslow Homer) ได้รับการยอมรับว่าเป็นปรมาจารย์ด้านสีน้ำของอเมริกา มีผลงานสีน้ำที่แสดงถึงความเชี่ยวชาญอย่างสูง
3. โคลด์ โมเนต์ (Claude Monet) แม้จะมีชื่อเสียงจากภาพสีน้ำมัน แต่เขาก็สร้างสรรค์ภาพสีน้ำชุด "Water Lilies" ที่โด่งดังมากถึง 236 ภาพ
4. โทมัส โมแรน (Thomas Moran) เป็นศิลปินชาวอเมริกันคนสำคัญที่ใช้สีน้ำวาดภาพทิวทัศน์
5. เอลิซาเบธ เมอร์เรย์ (Elisabeth Murray) หนึ่งในศิลปินสีน้ำที่มีชื่อเสียงและมีอิทธิพลต่อวงการศิลปะ
6. จอร์เจีย โอคีฟ (Georgia O'Keeffe) เป็นศิลปินสีน้ำที่มีชื่อเสียงอีกท่านหนึ่ง